Dolarda zarar, TL’de kâr: kriptoyu neden kendi para biriminle hesaplamalısın
Dolar neden yanıltır
Neredeyse her borsa ve takipçi sonucunu dolarla gösterir. ABD’de yaşıyorsan sorun yok. Ama maaşını TL alıp kiranı TL ödüyorsan — hele yüksek enflasyon ve sürekli yükselen kur ortamında — dolar rakamı iki farklı hareketi birbirine karıştırır:
- Kripto piyasası. Coin’ler dolara karşı yükseldi ya da düştü.
- Senin para biriminin kuru. Dolar, senin paran karşısında yükseldi ya da düştü.
Dolar bazlı takipçi yalnızca birincisini görür. Cüzdanın ise ikisini de hisseder.
1. örnek: Türk lirası. Dolarda zararda, kendi paranda kârda
İstanbul’dan Ayşe 100.000 ₺ bozdurdu ve 3.125 USDT aldı; yani doları 32 ₺’den almış oldu. Bununla BTC ve ETH aldı. Bir yıl sonra piyasa biraz geriledi, dolar ise 37,3 ₺’ye çıktı.
| Dolarla | TL ile | |
|---|---|---|
| Yatırılan | 3.125 $ | 100.000 ₺ |
| Şu an portföyde | 2.969 $ | 110.744 ₺ |
| Sonuç | −%5,0 | +%10,7 |
Takipçi kırmızı bir −%5 gösteriyor ve Ayşe zarar ettiğini düşünüyor. Oysa bugün her şeyi satıp TL’yi FAST ile banka hesabına çekse, harcadığından 10.744 ₺ fazlası olurdu. Kripto, parasını değer kaybeden liraya karşı korudu; bu da bir sonuçtur.
2. örnek: Brezilya reali. Dolarda kârda, kendi parasında zararda
Tersi de olur. São Paulo’dan João 20.000 R$’yi 5,0 kurdan bozdurdu ve 4.000 USDT aldı. Portföyü 4.300 $’a çıktı, ama bu arada real değer kazanıp dolar başına 4,6’ya indi.
| Dolarla | Real ile | |
|---|---|---|
| Yatırılan | 4.000 $ | 20.000 R$ |
| Şu an portföyde | 4.300 $ | 19.780 R$ |
| Sonuç | +%7,5 | −%1,1 |
João dolarda kârda, ama yatırdığından daha az real geri alabilir. İki örnek de aynı şeyi söylüyor: yaşadığın para birimiyle hesapla.
Hangi kuru kaydetmeli
Merkez Bankası kuru değil, o günkü borsa kotasyonu da değil. Bozdururken kendi gözünle gördüğünü kaydet: P2P, döviz bürosu, banka ya da kripto borsası; hepsi kendi makasını ve komisyonunu ekler ve bunlar da paranın fiyatının bir parçasıdır.
En kolayı kuru unutup dekonttaki iki rakamı kaydetmek:
- Harcanan: 100.000 ₺
- Alınan: 3.125 USDT
Kur buradan çıkar: 1 USDT = 32,00 ₺. Komisyonlar dahil, senin gerçek kurun budur.
Crypto Journal’da nasıl çalışır
Kendi para biriminle hesaplamayı günlüğün özüne koyduk; bir köşeye saklanmış bir ayar olarak değil.
- Para yalnızca “Yatırma” ile girer. Formda üç ana alan var: hangi para biriminden ne kadar harcadın, karşılığında ne ve ne kadar aldın, hangi portföye gidiyor. Doğrudan bir stablecoin ya da örneğin BTC gibi bir coin alabilirsin.
- Kur senin için hesaplanır. Günlük “Kur: 1 USDT = 32,00 ₺” gösterir ve coin’in o tarihteki dolar fiyatını piyasadan alır. Aramana gerek yok.
- Yazım hatası koruması. Kurun piyasa kurundan onlarca kat farklıysa form, fiyatın başka bir para biriminde girilmiş gibi göründüğü konusunda seni uyarır. Tek bir yanlış alan portföyünü “milyar eksiye” düşürmez.
- Para yalnızca “Çekme” ile çıkar. Aynı mantık tersinden: ne kadar kripto verdin ve EFT/FAST ile banka hesabına ne kadar TL geçti.
- Raporlama para birimini sen seçersin. Tek dokunuşla Genel bakış ve portföy kartları dolar ile TL arasında geçiş yapar. Serbest stablecoin’ler bile seçtiğin para biriminde gösterilir.
- USDT mi USDC mi — sen seç. Kimi Binance’te USDT ile yaşar, kimi Solana’da ya da Coinbase’te USDC ile. Günlüğün temel para birimini seç; her tutar alıştığın stablecoin’de gösterilsin.
Sık yapılan hatalar
- Eski alımları bugünkü kurla çevirmek. Böylece tam da kendi para biriminle hesaplamanın amacı olan bilgiyi kaybedersin.
- Dolar beklenen yere coin fiyatını TL olarak girmek. Böyle tek bir kayıt ve ETH’nin ortalama fiyatı 120.000 $ olur.
- Makası unutmak. Her yatırma ve çekmede %2–3, birkaç yılda ciddi bir tutara ulaşır.
FAQ
Kripto kârını hangi para birimiyle hesaplamalıyım?
Kazandığın ve harcadığın para birimiyle; Türkiye’de yaşıyorsan TL ile. Dolar rakamı kendini piyasayla kıyaslamak için faydalıdır, ama “kârda mıyım?” sorusunu yalnızca kendi para birimin yanıtlar.
Hangi kuru kullanmalıyım: Merkez Bankası’nınkini mi, borsanınkini mi?
İkisini de değil. Gerçekte aldığın kuru: harcadığının aldığına bölümü.
Dekontu olmayan eski alımlar ne olacak?
Banka hesap dökümünü ya da borsadaki P2P işlem geçmişini kullan: ikisi de TL tutarını ve USDT miktarını gösterir. İkisi de yoksa bir tahmin kaydet ve bunu nota yaz.
Türkiye’de yaşıyorum. Bu vergiyi etkiler mi?
Her ülkenin kendi kuralları var ve vergi çoğu zaman yerel para birimiyle hesaplanır; Türkiye’de kripto varlıklara ilişkin düzenlemeler de değişebiliyor. Bu rehber vergi tavsiyesi değildir; bir mali müşavire danış.
Sonucunu kendi para biriminle hesapla ↗
Ekibimizden · AOSKripto, servetinin yalnızca bir parçası. AOS hepsini gösterir: varlıklar, borçlar ve sahip olmanın gerçek maliyeti.
aos.chaosless.app ↗Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; finansal, yatırım veya vergi tavsiyesi değildir. Örneklerdeki rakamlar ve kurlar temsilidir.